donderdag 23 februari 2017

Een beetje dingsig

Ik weet niet goed wat het is, maar ik voel me vandaag een beetje dingsig. Dat haal je de koekoek met zo’n achternaam, zult u zeggen, maar zo bedoel ik het niet – ik bedoel dingsig in de betekenis van: een tikje melancholiek. Het zal met het herfstachtige weer te maken hebben.
 Ik kende het hele woordje ‘dingsig’ niet, totdat ik het laatst in een puzzelwoordenboek tegenkwam. Daar werd het uitgelegd als: ‘1) Aangedaan 2) Droevig 3) Gemelijk 4) Niet lekker 5) Ontstemd 6) Uit zijn gewone doen 7) Uit zijn gewone doen zijn 8) Van streek 9) Verdrietig.’ Het precieze verschil tussen de lemma’s 6 en 7 ontging me eerlijk gezegd, maar dat maakte niet uit, want mijn hart maakte een heel ondingsig sprongetje. Wie kan er nou bogen op een achternaam die verbogen tot bijvoeglijk naamwoord een heel eigen leven blijkt te leiden?
Nu ik het er toch over heb, wil ik er ook alles van weten. Wat vindt de Dikke Van Dale er’eigenlijk van? Die omschrijft dingsig als ‘van streek, uit zijn gewone doen, verdriet over iets hebbend, ontstemd, gemelijk’. Het woord stamt waarschijnlijk af van ‘dinges +-ig en dan ter aanduiding van een situatie die men niet goed kan benoemen’. Waarop Van Dale meteen vervolgt met ‘dingsigheid: 1) zin verlangen, begeerte, 2) het dingsig-zijn en 3) (meestal verkleinv.) dingetje, snuisterij.’
Ja, hallo! Ben ik dingsig zijnde alleen maar een tikje uit mijn doen, word ik besprongen door onversneden begeerte, óf  zoek ik een of ander prulletje? Zo komen we er niet uit, Van Dale. Ik zoek verder via Synoniemen.net en zie dat dingsigheidje ook een ander woord is voor akkefietje, bagatel, detail, dingetje, frutje, futiliteit, niemendalletje, nietigheid, niets, uppie en wissewasje.
Dus dingsigheid is laaiende lust, ziedende zin, verzengend verlangen, maar een dingsigheidje is een peulenschil, een ietsepiets, een pluisje in de wind? Begrijp het maar eens. Taal is zo gemakkelijk nog niet. Van de andere kant: Had ik Dijkmans, Peters of Öztürk geheten, dan had ik vandaag geen stukje gehad en hadden mijn trouwe lezers zich allerdingsigst gevoeld, en ik in commissie.

Nu voelde ik me alleen maar een beetje dingsig, aan het begin van dit stukje. Het is bijna alweer overgewaaid.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen